HISTORIA

rotmistrz Witold Pilecki

       Maria (Marianna – takie imię otrzymała na chrzcie) Ostrowska urodziła się 20 maja 1906 r. w Ostrowi Mazowieckiej. Jej rodzice, Konstanty i Franciszka z Krawczyków, mieli sześcioro dzieci. Prowadzili gospodarstwo ogrodnicze. Maria ukończyła gimnazjum oraz dwuletni kurs metodyczno- pedagogiczny. W 1925 roku wyjechała na Kresy Wschodnie i podjęła pracę nauczycielki  w Publicznej Szkole Powszechnej w Bieniakoniach w powiecie Nowogródek. Następnie przeniosła się w okolice Lidy, do siedmioklasowej szkoły w Krupie. Była bardzo oddana swojej pracy i udzielała się społecznie w środowisku lokalnym w Kole Gospodyń Wiejskich a także patronując środowisku Młodzieży Wiejskiej. Tam poznała swojego męża również społecznika.  

         Witold Pilecki urodził się 13 maja 1901 r. w Ołońcu, nieopodal granicy z Finlandią. W 1910 r., matka, Ludwika Pilecka z dziećmi zamieszkała w Wilnie a ojciec Witolda, Julian, pozostał w Ołońcu. W Wilnie Witold rozpoczął naukę w szkole handlowej oraz związał się też z działającym  w konspiracji polskim harcerstwem. Wybuch wojny w 1914 r. zmusił rodzinę Pileckich do przeniesienia się na tereny guberni mińskiej. Dzieci poszły do szkół w Orle, gdzie Witold zaangażował się w założenie pierwszego zastępu harcerskiego. W 1918 r. po wybuchu rewolucji w Rosji rodzina Pileckich przeniosła się do Wilna, a następnie do majątku Sukurcze koło Lidy. W 1919 r. Witold najpierw służył w oddziale ułanów, później, na krótko wrócił do nauki w wileńskim gimnazjum im. Lelewela, by w sierpniu 1920 r. wziąć udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1922 r. przez krótki okres studiował na Uniwersytecie im. Stefana Batorego. W związku z sytuacją finansowa podjął pracę zarobkową i zaangażował się w prace społeczne.  Pisał też wiersze i malował. W 1925 r. Pilecki odbył praktykę w 26 Pułku Ułanów Wielkopolskich  i otrzymał promocję do stopnia podporucznika rezerwy. W 1931 r. odbył szkolenie w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu.

    Maria Ostrowska  i Witold Pilecki pobrali się 7 kwietnia 1931 r. w Ostrowi Mazowieckiej. Po ślubie zamieszkali w majątku Pileckich w Sukurczach. Maria nadal pracowała w szkole i działała społecznie. Wkrótce na świat przyszły ich dzieci, syn Andrzej i  córka Zofia. W 1938 r. Witold otrzymał za pracę społeczną Srebrny Krzyż Zasługi. W 1939 r. wyrusza na wojnę i bierze udział w walkach a następnie, już w listopadzie 1939 r., rozpoczął walkę podziemną współtworząc w stolicy organizację wojskową – Tajna Armia Polska. Tymczasem Maria po wybuchu wojny, pozostaje w rodzinnym majątku. Ostrzeżona o możliwości wywózki  na Sybir podjęła decyzję ucieczki wraz z dziećmi do swojej matki do Ostrowi Mazowieckiej. W lutym 1940 r. przekroczyła „zieloną granicę” z Generalnym Gubernatorstwem w okolicy Małkini. Podejmuje pracę w księgarni prowadzonej przez jej siostrę Zofię Radwańską.  Była kobietą odważną i po aresztowaniu siostry interweniuje w Gestapo w sprawie zwolnienia jej. Praca w księgarni umożliwiała jej wyjazdy do Warszawy i spotkania z mężem, który 19 września 1940 r. podczas łapanki na Żoliborzu, jako Tomasz Serafiński, został wywieziony do Auschwitz i zarejestrowany jako więzień nr 4859. W obozie utworzył grupy konspiracyjne i przygotowywał powstanie. W nocy 26 na 27 kwietnia 1943 r. uciekł z obozu i sporządził raport przedstawiający zbrodnie w obozie. Został awansowany na rotmistrza. Przebywając w okolicach stolicy ponownie spotyka się z żoną  a czasem z dziećmi. W 1944 r. walczył w Powstaniu Warszawski.

       W lipcu 1945 r. po pobycie w obozach jenieckich wyjechał do II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych we Włoszech. Po zajęciu Ostrowi przez Rosjan, Maria broni domu przed zajęciem przez NKWD. Zajmowała się też dziećmi siostry. Po wojnie nadal pracowała w księgarni co umożliwiało jej wyjazdy i potajemne kontakty z Witoldem w Warszawie, który wrócił w grudniu 1945 r. z dokumentami na nazwisko Roman Jezierski. Pilecki zdobywał informacje na temat działalności komunistów i NKWD oraz sytuacji oddziałów leśnych i przekazywał je do II Korpusu na Zachodzie. W okresie powojennym kontakty Witolda z żoną Marią i dziećmi miały bardzo ograniczony charakter. Mimo otrzymanych ostrzeżeń pozostaje w kraju. 8 maja 1947 r. został aresztowany przez UB. Po aresztowaniu męża, Maria podjęła starania aby mu pomóc. Po brutalnych przesłuchaniach i procesie,  15 maja 1948 r. został skazany na karę śmierci. Prośby o ułaskawienie Pileckiego skierowane do prezydenta Bieruta przez obrońcę, przez przyjaciół oświęcimskich i przez żonę Marię, zostały odrzucone. Wyrok wykonano 25 maja 1948 r. o godzinie 21.30. Ciało potajemnie pogrzebano prawdopodobnie na tzw. „Łączce”, dziś kwatera „Ł” cmentarza Powązkowskiego. Dopiero we wrześniu 1990 r. Sąd Najwyższy uniewinnił Rotmistrza i jego Towarzyszy.

       Po jego śmierci, żona i dzieci przeżywali trudne chwile. Maria z dziećmi wyjechała do Warszawy poszukując pracy. Została wychowawcą na koloniach leczniczych Towarzystwa Burs i Stypendiów w Busku. Następnie pracowała w Państwowym  Ośrodku Szkolenia Kadr Ministerstwa Handlu Zagranicznego w Miedzeszynie. Jako żona „wroga ludu” była pod stałą obserwacją UB. W końcu  zatrudnił ją Kazimierz Lisiecki,  „Dziadek”, znany przedwojenny wychowawca młodzieży, pionier pedagogiki, założyciel Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy. Maria pracowała tam aż do emerytury, pełniąc szereg funkcji. Maria Pilecka z Ostrowskich zmarła 6 lutego 2002 r.  i została pochowana na Powązkach w Panteonie Polski Walczącej w symbolicznym grobie męża. W lipcu 2006 r. Prezydent RP Lech Kaczyński w uznaniu zasług Witolda Pileckiego odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego.

      Dzieci Marii i Witolda, Andrzej i Zofia, jako dzieci bandyty miały trudny dostęp do nauki. Jednak udało im się skończyć studia i założyć rodziny, osiedlając się w Warszawie.